Een extra stimulans: de ingebrekestelling

24 juni 2026

Een extra stimulans: de ingebrekestelling

In de juridische helpdesk en de kennisbank van Advocaat van de Aarde vind je een grote hoeveelheid gratis informatie en tips, bijvoorbeeld over ingebrekestelling. Hieronder een toelichting hoe je die kunt inzetten en twee cases waarin ingebrekestelling is toegepast.

Als de overheid niet reageert op je verzoek

Je kunt als burgerinitiatief een verzoek indienen bij de gemeente of de provincie. Bijvoorbeeld een Woo-verzoek om informatie te krijgen, of een handhavingsverzoek om een overheidsinstantie te vragen op te treden tegen een vermeende overtreding. De overheid moet dan binnen een bepaalde termijn over deze verzoeken beslissen. Bij een Woo-verzoek is dit bijvoorbeeld 4 weken, eventueel met twee weken verlenging als een verzoek ingewikkeld of groot is. Bij een handhavingsverzoek is de redelijke beslistermijn 8 weken.

Als een overheid niet binnen de redelijke termijn een beslissing neemt over je verzoek, dan kun je een ingebrekestelling sturen. Dit is een officiële brief waarin je de overheidsinstantie meedeelt dat ze nalaten om binnen de wettelijke termijn op je verzoek te reageren, en sommeert om zich alsnog aan de regels te houden.

Reageert de overheid niet binnen 2 weken op je ingebrekestelling? Dan kun je een ‘beroep niet tijdig beslissen’ indienen. Krijg je het vermoeden dat de overheidsinstantie niet echt onder de indruk is van jouw verzoek? Vraag de rechter dan om een dwangsom. De rechter beslist hierover, meestal is de dwangsom 100 of 150 euro per dag.

Voorbeelden uit de praktijk

Veilig Eckelrade: in het Limburgse Eckelrade strijdt Judith Koorn tegen de komst van een grote camping met huisjespark. Onder andere het Savelsbos, Nederlands enige stukje “oerbos”, zou onder de plannen lijden. Judith vroeg zich af of ze een ingebrekestelling zou kunnen sturen, omdat ze de gemeente om informatie had gevraagd en die de reactietermijn had overschreden. ‘Toen hebben wij van Advocaat van de Aarde een uitgebreid antwoord teruggekregen, met alle voors en tegens op een rijtje. Daar waren we van onder de indruk.’

Milieuwerkgroep Buren: de Milieuwerkgroep Buren in Gelderland houdt zich al sinds 1982 bezig met allerlei milieutaken en steeds vaker met handhaving op het gebied van natuur, milieu en landschap. Zij komen onder andere in actie tegen het gebruik van pesticiden bij laanbomenteelt. De tip van Mary-Ann Arentz: ‘Wij stellen partijen, zodra dat kan natuurlijk, in gebreke. En als we niet binnen twee weken een besluit hebben, dan vragen we om een dwangsom. Dat geld gebruiken we, samen met de giften die we ontvangen, weer voor onze acties.’

Hoe gebruik je het model voor de ingebrekestelling?

Wil je zelf een ingebrekestelling sturen? Op de website van Advocaat van de Aarde staat een handig model. Controleer bij een ingebrekestelling altijd nog eens goed of de termijn van je verzoek inderdaad verlopen is: vaak worden deze brieven per ongeluk een dag te vroeg verstuurd.

Heb je hulp nodig bij het invullen of weet je niet zeker welke termijn geldt? In de kennisbank van Advocaat van de Aarde vind je meer uitleg. Ook kun je een hulpvraag indienen, zodat een juridisch adviseur met je mee kan kijken.