Kabinet zet belangrijke stap: nu doorpakken voor natuurherstel

29 juni 2026

Kabinet zet belangrijke stap: nu doorpakken voor natuurherstel

De natuur in Nederland staat onder druk. Er zijn minder bestuivers, het aantal plantensoorten neemt af, waardevolle landbouwgrond verslechtert en water en bodem zijn op veel plekken vervuild. Daarmee is niet alleen de natuur in het geding, maar ook de kwaliteit van ons landelijk gebied en het perspectief op een gezonde leefomgeving voor toekomstige generaties.

Goede bouwstenen voor herstel

Het kabinet heeft vandaag de voorgestelde maatregelen gepresenteerd rondom landbouw, natuur en stikstof. Daarmee zet het kabinet een belangrijke en noodzakelijke stap om de druk op natuurgebieden te verminderen en de balans in het landelijk gebied te herstellen. Positief is dat er een aantal concrete bouwstenen in zitten die kunnen bijdragen aan natuurherstel. Zo wordt ingezet op zoneringen rond kwetsbare natuurgebieden, stelt het kabinet een normering van het aantal dieren per hectare voor en werkt ze aan emissieplafonds per sector. Dit zijn maatregelen die goede stappen zijn richting een landbouw die past binnen de grenzen van natuur en schoon water.

Natuur moet leidend zijn

Tegelijkertijd roept een deel van de voorgestelde aanpak vragen op. De grootte van de zoneringen ligt nog niet vast. Aangezien dit essentieel is voor natuurherstel, dient dit zo snel mogelijk te gebeuren. Het kabinet wil daarnaast de juridische systematiek aanpassen door de kritische depositiewaarde uit de wet te halen en de rekenkundige ondergrens te verhogen. Daarmee worden de spelregels tijdens de wedstrijd fundamenteel veranderd, zonder dat er een alternatief ligt dat dezelfde zekerheid en bescherming biedt. Uiteindelijk blijft dezelfde kernvraag overeind: herstelt de natuur daadwerkelijk? Dat is ook waar de rechter naar zal blijven kijken.

Boeren verdienen duidelijkheid

Boeren spelen een sleutelrol in de transitie naar een toekomstbestendig landelijk gebied. Zij staan voor de opgave én de kans om vorm te geven aan een landbouw die past binnen de grenzen van natuur, water en leefomgeving. Juist daarom is het essentieel dat zij kunnen rekenen op duidelijke keuzes van de overheid, eerlijke spelregels en een consistent perspectief voor de lange termijn. Een geloofwaardige aanpak is dan ook alleen mogelijk als alle sectoren een evenwichtige bijdrage leveren. Dat vraagt om consistent beleid, waarin geen uitzonderingsposities ontstaan die het draagvlak voor de transitie ondermijnen – zoals nu bijvoorbeeld bij Schiphol het geval is.

Samenhang is de sleutel

Voor natuurherstel is bovendien meer nodig dan stikstofmaatregelen alleen. Schoon en voldoende water, het terugdringen van schadelijke stoffen zoals pesticiden en PFAS en een integrale aanpak waarbij ook wordt gekeken naar water en bodem zijn essentieel voor een gezonde natuur en leefomgeving. De verschillen tussen gebieden vragen om maatwerk en om samenwerking tussen overheden, boeren, natuurorganisaties en andere maatschappelijke partijen die het gebied kennen. Zo komen we tot een toekomstbestendig landelijk gebied, waar natuurherstel, waterkwaliteit en voedselproductie samengaan.