17 december 2025
Aan de rand van Schinnen, tussen holle wegen , kruidenrijke graslanden en oude boerderijen , ligt Hoaf143: een klein maar veelzijdig biologisch bedrijf dat wordt gerund door Judith en Dave Hermens . Met buitenvarkens, akkerbouwgewassen, een pluktuin vol bloemen en een erf dat gonst van het leven, laat Hoaf143 zien dat biodiversiteit niet alleen iets is voor natuurgebieden, maar dat het midden in een modern gemengd bedrijf kan floreren.
Judith is niet opgegroeid op een boerderij. Ze studeerde veehouderij aan de HAS, deed een master in Wageningen en werkt inmiddels bij de Vlaamse Landmaatschappij. Haar man Dave deelt de liefde voor landbouw, zijn passie ligt vooral bij de machines en de akkerbouw. “We wisten allebei dat we dit wilden,” vertelt Judith. “In 2018 vonden we deze plek, en zijn we gewoon begonnen. Klein, stap voor stap. In 2022 maakten we definitief de omschakeling naar biologisch.”
Toen Judith en Dave de boerderij kochten, werd er nauwelijks nog landbouw bedreven. Een paar koeien in de stal, wat grasland, meer niet. “Het was eigenlijk best een rustige plek,” vertelt Judith. “We zagen insecten, maar niet overdreven veel. Het was ook geen monocultuur, maar er gebeurde gewoon weinig.”
Met de komst van het bedrijf veranderde dat langzaam. Hoaf 143 groeit naar een echt gemend bedrijf. Er lopen buitenvarkens rond en op de akkers groeien aardappelen, uien, knoflook en dit jaar ook pompoenen. Een pluktuin werd aangeplant, akkerstroken werden aangelegd en graslanden werden ingezaaid met kruidenrijke mengsels.
Bestuivers stonden toen nog niet expliciet op de agenda, maar op een biologisch bedrijf krijgen deze alle kansen . “Bloemen trekken vanzelf van alles aan: honingbijen, wilde bijen, hommels, vlinders. Je ziet het meteen tot leven komen.”
Niet alleen mensen bezoeken de pluktuin van Hoaf143 om te genieten van de bloemen. Voor bestuivers is het ook een paradijs: vanaf de vroege lente tot diep in de herfst maakt een seizoenslint van nectar en stuifmeel de tuin een uitstekende plek om te vertoeven.
Judith kiest dan ook bewust voor vaste planten die vroeg bloeien, éénjarige soorten die tot ver in het najaar doorgaan en bloemrijke randen. De pluktuin is omringd door kruidenrijke graslanden, inheemse akkerranden die meerdere jaren terugkomen en pompoenen en andere bloeiende akkerbouwgewassen.
“Dit jaar hadden we nog half november hommels in de tuin,” vertelt ze trots. “Doordat de bloei zo lang doorloopt, vinden ze hier continu voedsel.”
Ook beschikbaarheid van water speelt een rol. Tijdens droge zomers zet Judith overal ondiepe bakjes met water neer. “Alles was verdroogd, dus ik dacht: ze moeten ergens kunnen drinken. Het is zo simpel, maar het helpt echt.”
Daarnaast staat er een groot bijenhotel dat volop gebruikt wordt. “Ik vind het gewoon prachtig om te zien als het leeft. Als het gonst, als je vlinders ziet landen op wat je gezaaid hebt… Dat geeft zoveel voldoening.”
Hoaf143 teelt biologisch aardappelen, uien, knoflook en pompoenen. Niet alles in die teelten heeft een directe relatie met bestuivers. Uien en knoflook worden bijvoorbeeld voor de bloei geoogst. Maar waar het kan, kiest Judith voor insectvriendelijke opties.
“Als ui- of knoflookplanten doorschieten, laat ik ze lekker bloeien. We kunnen ze dan niet meer verkopen, maar voor de insecten is het een feest.”
Sommige keuzes komen voort uit noodzaak: “Omdat we een biologisch bedrijf zijn en geen chemische onkruidbestrijding mogen gebruiken, planten we uien en knoflook in het najaar. Ze beginnen vroeg te groeien en lopen zo voor op het onkruid. Dat maakt het haalbaar om het onkruid mechanisch onder controle te houden.”
Naast bestuivers ziet Judith ook de waarde van natuurlijke plaagbestrijders.
Ze vertelt over collega’s die biologische tuinbouwgewassen telen. “Daar wordt volop gebruik gemaakt van natuurlijke vijanden om bepaalde plagen te onderdrukken. Dat is zo’n mooi voorbeeld van hoe systemen zichzelf in balans houden, zolang je de nuttige insecten koestert.” In de pluktuin werkt het ook zo met de bladluizen die worden opgegeten door de lieveheersbeesjes. Maar het vraagt wel wat geduld en vooral vertrouwen in de natuurlijke systemen.
Het typeert de manier waarop Hoaf143 werkt: vertrouwen op ecologische processen. Geen pesticiden, weinig verstoring, ruimte voor allerlei soorten.
Judith doet geen tellingen, maar ziet de verschillen wel:
“De eerste keer dat we pompoenen teelden, vond ik het spannend,” vertelt ze. “Ik dacht: wat als ze niet bestoven worden? Maar het ging perfect. Dan weet je dat het ecosysteem werkt.”
Op Hoaf143 wordt niet gespoten en worden bloemrijke randen en kruidenrijke percelen bewust ingezaaid. De reacties zijn heel positief, zeker van particulieren die rechtstreeks kopen. Of wandelaars die voorbij komen en foto’s maken van de bloemen en de varkens.
“Onze klanten zijn vaak mensen die bewust kiezen voor natuur en milieu. Die vinden bestuivers belangrijk, al zeggen ze dat niet altijd letterlijk. Bij grotere afnemers valt het zorgdragen voor ecosysteemdiensten meer onder het totaalplaatje van biologisch.
Hoaf143 werkt graag samen, met andere bioboeren maar ook gaan onze producten naar boerderijwinkels van gangbare collega’s. Samen staan we immers sterker.”
Judith heeft een bijzondere rol: ze is boer, planontwerper bij de Vlaamse overheid én bestuurslid bij Biologisch Limburg. Juist daardoor ziet ze veel voorbeelden van hoe biodiversiteit in de landbouw terugkomt.
“Biologische boeren zijn veel afhankelijker van ecosysteemdiensten. Van bodemleven, natuurlijke plaagbestrijders, bestuivers. Je kúnt niet zonder. Daardoor zijn ze er ook heel bewust mee bezig.”
Ook in de gangbare sector ziet ze veranderingen:
“Als er een eerlijke vergoeding tegenover staat, gaan boeren bewegen. Het is een economische sector, daar moeten we eerlijk in zijn. En ik vind dat boeren die het goed doen, daar ook voor beloond moeten worden.”
Judith hoopt dat bestuivers in de toekomst krijgen wat ze nodig hebben: bloemen, ruimte en waardering.
“Ze zijn noodzakelijk. Zonder bestuivers kunnen wij onszelf niet voeden. En het is zó’n ingenieus systeem… het enige dat wij moeten doen is dit systeem niet verstoren en waar we kunnen, helpen.”
Wat kunnen boeren en buren doen?
Judith benadrukt dat ze geen expert is. “Maar we zijn ons er heel bewust van. En dat geldt voor veel biologische bedrijven.”
Hoaf143 laat zien dat natuurvriendelijke landbouw niet gaat om grote gebaren, maar om een reeks kleine, bewuste keuzes. Keuzes die samen ruimte geven aan bestuivers en daarmee voor het landbouwsysteem van morgen.
Hegge 143
6365 EC Schinnen
De Plukplaats is een zelfpluktuin voor de echte bloemenliefhebber. Van juli t/m oktober is de onbemande tuin open voor iedereen die graag zelf een boeket plukt.
Ook kun je bij Hoaf143 terecht voor biologisch varkensvlees, aardappelen, knoflook en pompoenen.