Start verkenning Provinciaal Waterprogramma 2028 – 2033 

22 april 2026

Start verkenning Provinciaal Waterprogramma 2028 – 2033

De verkenning voor het nieuwe Provinciaal Waterprogramma 2028–2033 is gestart. Deze week heeft NMF Limburg een eerste ambtelijk overleg gevoerd met de provincie, waarin we op hoofdlijnen onze aandachtspunten hebben kunnen meegeven. 

Richtinggevend voor waterschap en gemeenten

Het nieuwe waterprogramma volgt op de provinciale omgevingsvisie en is richtinggevend voor waterschappen en gemeenten. Daarnaast sluit het aan op de huidige cyclus (2022–2027) en wordt het opgesteld in het kader van de Kaderrichtlijn Water van de Europese Unie. Dit betekent dat de komende periode bepalend is voor de koers van het waterbeleid in Limburg voor de jaren 2028 tot en met 2033. Deze zomer vindt bovendien een onafhankelijke evaluatie plaats van het huidige waterprogramma (2022–2027). De uitkomsten daarvan zullen belangrijke input vormen voor het nieuwe programma.  

Onze input voor het waterprogramma

 In het eerste gesprek hebben we procesmatig onder andere het volgende benadrukt: 

• te verwachten dat in de afgelopen periode de balans te veel heeft gelegen op stimuleren, terwijl regulerende instrumenten (o.a. voorkeursrecht, afwaardering) onvoldoende zijn ingezet, met achterblijvende uitvoering tot gevolg; 
• het belang van een tijdig en transparant participatieproces, waarbij maatschappelijke organisaties vroeg in het traject worden betrokken; 
• de noodzaak om heldere keuzes, prioriteiten en doelstellingen te formuleren, zodat ambities ook daadwerkelijk uitvoerbaar zijn;  
• het belang van een goed gevulde en evenwichtige instrumentenkoffer om ambities ook daadwerkelijk te realiseren, met een balans tussen stimulerende en regulerende maatregelen. Daarbij hoort ook het inzetten van sturingsinstrumenten zoals voorkeursrecht en een adequaat afwaarderingsinstrumentarium, zodat de provincie waar nodig daadwerkelijk kan doorpakken. 
• voldoende ruimte voor tussentijdse evaluatie en bijsturing; 
• de noodzaak van een heldere en gerichte onderzoeksagenda, met duidelijke criteria voor kwaliteit en relevantie, én vooraf vastgelegde koppelingen met beleidsacties, instrumenten en uitvoering. Dit om te voorkomen dat ontbrekende onderzoeken tot vertraging leiden en om te borgen dat uitgevoerde onderzoeken daadwerkelijk worden benut. 

Ook inhoudelijk hebben we een aantal belangrijke accenten meegegeven die wat ons betreft een duidelijke plek moeten krijgen in het nieuwe programma: 

• een hogere prioriteit en actievere rol van de provincie in overgangsgebieden rond kwetsbare Natura 2000-gebieden en in grondwaterbeschermingsgebieden, zowel op het gebied van droogtebestrijding als waterkwaliteit, met specifieke aandacht voor het terugdringen van bestrijdingsmiddelen; 
• een prominentere inzet op natuurlijke (bron)oplossingen voor zowel droogte als wateroverlast; 
• het borgen van een goede samenhang met andere opgaven, zoals natuurherstel, klimaatadaptatie en ruimtelijke ontwikkeling; 
• een striktere toepassing van het voorzorgsbeginsel, waarbij niet wordt gewacht op onomstotelijk bewijs uit onderzoek, met name bij de effecten van cocktails van stoffen. 

Natuur, waterkwaliteit en een robuust watersysteem stevig op de agenda

De komende periode werken provincie en partners de verkenning verder uit. NMF Limburg blijft dit proces actief volgen en zal zich inzetten om natuur, waterkwaliteit en een robuust watersysteem stevig op de agenda te houden. De provincie heeft aangegeven dat een eerste, sonderende versie van het programma naar verwachting begin 2027 wordt voorgelegd aan de Provinciale Staten.